ڕووپێوێکی جیهانی بۆ بەکارهێنانی زیرەکی دەستکرد لە دادپەروەری گواستنەوەدا 25 جار ناوی کۆلۆمبیا دەهێنێت و هیچ جارێک ناوی عێراق

چی ڕوویدا

لە تشرینی دووەمی 2025 دا Impunity Watch ڕووپێوێکی بڵاوکردەوە دەربارەی ئەوەی چۆن زیرەکی دەستکرد و ئەو تەکنەلۆژیایانەی پشت بە دراوە دەبەستن لە دادپەروەری گواستنەوەدا لە سەرانسەری جیهاندا بەکاردەهێنرێن.

پەڕگەی PDF ـەکەمان داگرت، 2,972,244 بایت، دەقەکەمان بە pdftotext دەرهێنا، و لە 141,651 پیتیدا پێکهاتنەکانمان ژماردن بێ گوێدان بە گەورەیی و بچووکی پیتەکان.

عێراق: 0. ئێزیدی: 0. بەشە وشەی “kurd” کە “Kurdistan” و “Kurdish” ـیش دەگرێتەوە: 0.

کۆلۆمبیا: 25. سووریا: 20. فەلەستین: 19. ئۆکرانیا: 17. تونس: 0. لوبنان: 0.

ئەمە هەموو ڕێبازەکەیە. دووبارەکردنەوەی نزیکەی پێنج خولەک دەخایەنێت، و باشترە خۆت بیکەیتەوە لەبری ئەوەی قسەی ئێمە وەربگریت.

واتای چییە

بەڵگەنامەیەک کە مەبەستە ڕاگەیەنراوەکەی ئەوە بوو بەکارهێنانی زیرەکی دەستکرد لە دادپەروەری گواستنەوەدا بدۆزێتەوە، لە سەرانسەری جیهاندا، هیچ ئاماژەیەکی بە عێراق و بە جینۆسایدی ئێزیدی و بە هەرێمی کوردی تێدا نییە. سووریا بیست جار و فەلەستین نۆزدە جار دێن، کەواتە ئەمە ئەو ڕووپێوە نییە کە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی بەجێهێشتبێت. تونس و لوبنانیش لەسەر سفرن.

خوێندنەوەی ئێمەیە، نەک هی ڕاپۆرتەکە: ڕووپێوێک تەنها ئەوە دەدۆزێتەوە کە کەسێک پێشتر بە شێوەیەک نووسیویەتی کە توێژەر پێی بگات، بەو زمانەی پێیدا گەڕاوە، و ڕێکخراوێک بڵاویکردبێتەوە کە پێشتر لە ناو ئەو تۆڕانەدایە کە پرسیاری لێکردوون. هەر یەکێک لەم پاڵێوەرانە بە تەنها دەتوانێت ئەم ئەنجامە بەرهەم بهێنێت بێ ئەوەی کەس بڕیارێک لەسەر عێراق بدات.

واتای چی نییە

ئەمە بەڵگە نییە لەسەر ئەوەی کە هیچ کەس لە عێراقدا ئەم کارە ناکات. بەڵگەیە لەسەر ئەوەی ئەم ڕووپێوە هیچی لەو کارە نەدۆزیوەتەوە و نەیخستووەتە ناو خۆیەوە. دوو ڕستەی جیاوازن، و ئەم جیاوازییە هۆکاری بوونی ئەم پەڕەیەیە: لەوانەیە تۆ خۆت نموونەی پێچەوانە بیت، و ڕاپۆرتەکە هیچ پەراوێزێکی تێدا نییە کە ئەوە بڵێت.

ئەمە کێشە بێدەنگەکەی نەبوونە. کەلێنێک لە ڕووپێوێکدا هیچ نیشانەیەکی نییە. هیچ دێڕێک نییە بڵێت “لە عێراقدا هیچمان نەدۆزییەوە”. تەنها هیچ هەیە، و “هیچ” بە هەمان شێوەی “پەیوەندیدار نییە” دەخوێندرێتەوە.

بۆچی ژماردنی وشە شایانی پەڕەیەکە

ڕووپێوەکان ئەوەن کە کەسی داهاتوو ئاماژەیان پێدەکات. ئەو کەسەی ساڵی داهاتوو نامەیەکی پاڵپشتی دارایی یان پانێلێکی کۆنفرانس یان پێداچوونەوەیەکی نووسراوەکان دەربارەی زیرەکی دەستکرد و لێپرسینەوە لەم ناوچەیەدا دەنووسێت، لە بەڵگەنامەی وەک ئەمەوە دەست پێدەکات، و ئەوەی تێیاندا نییە بەردەست نییە بۆ ئاماژەپێکردن. نەبینراوی بە کپی کۆدەبێتەوە: ئەو کارەی کەس نەینووسیوەتەوە نە دەدۆزرێتەوە، نە لەبەری دەگیردرێتەوە، نە پاڵپشتی دارایی دەکرێت، نە بە سوود ڕەخنەی لێدەگیرێت.

چی بە جیاوازی بکەیت

ئەگەر لە عێراق یان لە هەرێمی کوردستاندایت و شتێکی لەمانەت لە بەڵگەنامەکردن یان ئەرشیڤکردن یان وەرگێڕان یان پشکنین یان ئامادەکردنی دۆسیەدا بەکارهێناوە، تەنانەت بۆ ماوەیەکی کورت، تەنانەت بە خراپیش، ئەوا بەپێی ئەم ڕاپۆرتە کەس نەینووسیوەتەوە. نووسینەوەکەی خۆی ئەرکەکەیە.

پێویست ناکات ڕاپۆرت بێت. یەک پەڕە بەسە ئەگەر شەش شتی تێدابێت: ماددەکە چی بوو، چیت لەسەری بەکارهێنا، لەکوێ هەڵەی کرد، چۆن مرۆڤێک پشکنینی کرد، چی دووبارە ناکەیتەوە، و بەروارەکە. ئەمە شایانی ئاماژەپێکردنە. بەڵام توێژینەوەیەکی ڕێکوپێک کە هیچ هەڵەیەکی تێدا نەبێت، نا.

بە ئینگلیزیش بڵاوی بکەرەوە، نەک تەنها بە عەرەبی یان کوردی. ئەو توێژەرەی ڕووپێوی داهاتوو کۆدەکاتەوە بە ئینگلیزی دەگەڕێت، و پۆستە سۆرانییەکەت نادۆزێتەوە.