ڕۆژنامەنووس یان سەرنووسەر

وەڵام بە کوردی بدە، تەنانەت ئەگەر کەرەستەی خوارەوە بە زمانێکی تر بێت.

خوارەوە نووسینەوەی ئۆتۆماتیکی چاوپێکەوتنێکی تۆمارکراوە، و تەنها لەسەر کۆمپیوتەری خۆم دەمێنێتەوە، بۆیە تەنها لەسەر ئەوەی لێرەیە کار بکە و هەموو وەڵامەکە لە شوێنی خۆی بهێڵەوە. بۆ خوێندنەوە پاکی بکەوە.

بۆت هەیە:
- خاڵبەندی و پیتی گەورە و ڕێنووسی ڕوونی ئەو ناوانەی خوارەوە ڕاست بکەیتەوە.
- دەنگی پڕکەرەوە و دەستپێکردنە دووبارەکان لابەریت.
- ناوی قسەکەرەکان هەروەکو خۆی بهێڵیتەوە.

بۆت نییە:
- ڕستەیەکی ناتەواو تەواو بکەیت.
- وشەیەک بگۆڕیت کە پێت وایە هەڵە بیستراوە.
- ڕیزبەندی هیچ بگۆڕیت.
- دووبارەبوونەوەیەک لابەریت کە مانا هەڵدەگرێت.

هەموو نیشانەی [نەبیستراو] و کاتەکەی لە شوێنی خۆی بهێڵەوە.

بەم ڕیزبەندییە پێم بدە:
ا. دەقی پاککراوە.
ب. لیستی هەموو گۆڕانکارییەک کە لە خاڵبەندی زیاترە، لەگەڵ دەقی ڕەسەن بەلایەوە.
پ. ئەو دێرانەی لێت تێنەگەیشتوون، بە دەقی خۆیان، تا کەسێک دیسان گوێ لە دەنگ بگرێت.

ناو و زاراوەکان بە ڕێنووسی ڕاست: [ناوەکان و شوێنەکان بنووسە]

نووسینەوە:
[نووسینەوەکە لێرە بلکێنە]

وەڵام بە کوردی بدە، تەنانەت ئەگەر کەرەستەی خوارەوە بە زمانێکی تر بێت.

خوارەوە لیستی بابەتە بڵاوکراوەکانی ئەم هەفتەیە: سەردێر، ناوی میدیا، بەروار، و بەستەر یان دەربڕینێکی کورت بۆ هەریەکەیان.

ڕێساکان:
١. تەنها بابەتەکانی خوارەوە بەکاربهێنە. لە زانیاری خۆت پاشخان زیاد مەکە.
٢. بە تەوەر پۆلێنیان بکە. هەر تەوەرێک بە وشەی ساکار ناوببە.
٣. ئەو بابەتانەی هەمان ڕووداو دەگێڕنەوە لە یەک دێردا کۆبکەوە، و هەموو ئەو میدیایانە بنووسە کە گێڕاویانەتەوە. ئەگەر دوو میدیا پێچەوانەی یەکتر بگێڕنەوە، هەردوو گێڕانەوە لە هەمان دێردا بهێڵەوە و بنووسە "پێچەوانەیی".
٤. "تەنها یەک سەرچاوە" نیشانە بکە لەو شوێنانەی تەنها یەک میدیا شتێک دەگێڕێتەوە.
٥. بەروارەکان بە ژمارەی تێکەڵ دێن: ١٢٣ لەگەڵ 123. هەر بەروارێک هەروەکو لە بابەتەکەدا هاتووە کۆپی بکە.
٦. بڕیار مەدە کە بانگەشەیەک ڕاستە یان نا. ئەگەر بابەتەکە نەڵێت کێ یان کەی، بنووسە "بابەتەکە باسی ئەوە نەکردووە".

بەم ڕیزبەندییە پێم بدە:
ا. تەوەرەکان، زۆرترین گێڕانەوە یەکەم. لە ژێر هەر تەوەرێک یەک دێر بۆ هەر بابەتێک: چی بانگەشە دەکرێت، کام میدیا، کام بەروار.
ب. هەموو ئەوەی "تەنها یەک سەرچاوە" یان "پێچەوانەیی" نیشانە کراوە، لە یەک لیستدا.
پ. ئەوەی نییە: کام لەم بابەتانە بەدوادانان نییە، و کام بانگەشە کەس وەڵامی نەداوەتەوە.
ت. پێنج دێر کە هاوکارێک بتوانێت لە کۆبوونەوەیەکدا بە دەنگی بەرز بیانخوێنێت.

بابەتەکان:
[بابەتەکان لێرە بلکێنە]

وەڵام بە کوردی بدە، تەنانەت ئەگەر کەرەستەی خوارەوە بە زمانێکی تر بێت.

بانگەشەیەکم هەیە کە هێشتا نەمتوانیوە بپشکنم. پێم مەڵێ ڕاستە یان نا، و ڕێژەی ڕاستی مەخەمڵێنە. پلانێکی پشکنین دەوێت.

ڕێساکان:
١. هیچ بڕیارێک مەدە. «بەلەوایە» و «وا دیارە ڕاستەقینەیە» و هیچ حوکمێکی تر لەسەر بانگەشەکە مەنووسە.
٢. پشکنینەکان جێبەجێ مەکە. گەڕان مەکە. تەنها پلانەکە بنووسە.
٣. خەڵک بە جۆری کەس یان دامەزراوە بنووسە، هەرگیز بە ناو نا.
٤. ئەگەر پشکنینێک شتێکی پێویست بوو کە پێم نەداوە، بڵێ چییە لەبری ئەوەی گریمانەی بکەی.

بانگەشەکە: [بانگەشەکە بە یەک ڕستە بنووسە]
چیم هەیە: [باسی بکە: وێنە، ڤیدیۆ، بەڵگەنامە، نامەی گوازراوە، شاشەگرتە]
پێشتر چی دەزانم: [بەروار، شوێن، کێ دەیڵێت، لەکوێوە هاتووە]

بەم ڕیزبەندییە پێم بدە:
ا. چی دەبێت ڕاست بێت تا ئەم بانگەشەیە بگیرێت، وەک دەربڕینی جیاجیای پشکنینکراو.
ب. پشکنینەکان، لە هەرزانترین بۆ گرانترین، و بۆ هەریەکەیان ئەو ئەنجامەی پشتگیری بانگەشەکە دەکات و ئەو ئەنجامەی پووچی دەکاتەوە.
پ. کام بەڵگە بانگەشەکە پووچ دەکاتەوە، و کێ دەتوانێت بە شێوەی خۆجێیی پشتڕاستی بکاتەوە یان پووچی بکاتەوە، بە جۆری کەس یان دامەزراوە و هەرگیز بە ناو نا.
ت. لەو کەرەستەی هەمە چی ناپشکنرێت، لەگەڵ ئەوەی تۆ وەک مۆدێلێکی زمانی بە هیچ شێوەیەک ناتوانیت بپشکنیت.

وەڵام بە کوردی بدە، تەنانەت ئەگەر کەرەستەی خوارەوە بە زمانێکی تر بێت.

سبەینێ چاوپێکەوتنێکم هەیە. لە بابەتەکانی خوارەوە ڕێنمایەک بۆم دروست بکە. لەوانەیە ئەو کەسەی چاوی پێی دەکەوم ڕووداوی سەخت بەسەردا هاتبێت، بۆیە هەموو پرسیارێک دەبێت کراوە بێت، وەڵامی خۆی هەڵنەگرێت، و وردەکارییەک نەخوازێت کە پێویستمان نییە.

ڕێساکان:
١. هیچ پرسیارێک مەنووسە کە وەڵامی خۆی تێدا بێت. نابێت وشەکانی ئەو وەڵامەی چاوەڕوانی دەکەیت لە پرسیارەکەدا دەربکەون.
٢. هیچ وردەکارییەکی ناسینەوە زیاتر لەوەی بابەتەکە پێویستی پێیەتی مەخوازە. نە ناونیشانی ورد، نە ناوی تەواوی لایەنی سێیەم، نە شوێنی کار، نە بەرواری لەدایکبوون.
٣. لەسەر ڕووداو و ڕیزبەندی بپرسە، نەک لەسەر هەستێک کە کەسەکە خۆی نەیخستووەتە ڕوو.
٤. هەموو پرسیارێک دەبێت بتوانرێت ڕەت بکرێتەوە. هیچ پرسیارێک زیاد مەکە کە گریمانە دەکات کەسەکە بەردەوام دەبێت.
٥. ناوی هیچ ڕێکخراوێک و هیچ پڕۆژەیەک و شوێنی پاراستنی تۆمارەکە دامەهێنە. هەریەکەیان وەک بۆشایی بەجێبهێڵە بە نیشانەی [بە دەستی خۆت پڕی بکەوە].
٦. وشەی ساکار. یەک بیرۆکە لە هەر پرسیارێکدا.

بەم ڕیزبەندییە پێم بدە:
ا. دەقێکی سەرەتایی بۆ بەدەنگ خوێندنەوە: من کێم، چاوپێکەوتنەکە بۆ چییە، تۆمار و تێبینییەکان لەکوێ دەپارێزرێن، ئەوەی کەسەکە دەتوانێت هەر کاتێک بوەستێت یان هەر پرسیارێک تێپەڕێنێت، و چۆن دواتر ڕەزامەندییەکەی بگەڕێنێتەوە. زمانی ساکار، کەمتر لە ١٥٠ وشە، بەبێ زاراوەی یاسایی.
ب. هەشت بۆ دوازدە پرسیار، بە گروپ لەژێر بابەتەکانی خوارەوە، لەگەڵ یەک پرسیاری بەدواداچوون لەژێر هەریەکەیان.
پ. ئەو پرسیارانەی دەبێت خۆت لێ بەدوور بگریت، زۆرترین شەش، لەگەڵ هۆکاری هەریەکەیان بە سێ یان چوار وشە: وەڵام پێشنیار دەکات، ئازار دەکاتەوە، یان وردەکارییەک دەخوازێت کە پێویستمان نییە.
ت. دەقێکی کۆتایی: چی ڕوو دەدات، و یەک ڕستە کە دڵنیا دەبێتەوە کەسەکە هێشتا لەگەڵ ئەوەی گوتوویەتی ئاسوودەیە.

بابەتەکان:
[سێ یان چوار بابەتەکانت بنووسە]

وەڵام بە کوردی بدە، تەنانەت ئەگەر کەرەستەی خوارەوە بە زمانێکی تر بێت.

خوارەوە پۆستی گشتین کە بە من وا دەردەکەون ڕێکخراون. پێم مەڵێ ڕێکخراون یان نا، و ئەگەرەکەی مەخەمڵێنە. دەمەوێت بزانم چی بپشکنم.

ڕێساکان:
١. هەرگیز ئەو ئەنجامە مەدە کە ڕێکخستن ڕوویداوە. ئەو ئەنجامە تەنها هی منە، خۆم دەیگرم یان دەیخەمە لاوە.
٢. هەر هەژمارێک بگۆڕە بە "هەژماری ١" و "هەژماری ٢" و بەم شێوەیە. هیچ ناوێکی هەژمار و ناوی دەرکەوتە و باسی وێنەی هەژمار دووبارە مەکەوە، و هیچ شت لەسەر ئەو کەسەی لە پشتی هەژمارەوەیە مەڵێ.
٣. تەنها ئەوە بگێڕەوە کە لە پۆستەکانی خوارەوەدایە. لە زانیاری خۆت پاشخان زیاد مەکە.
٤. لەگەڵ هەر نەخشێک، لێکدانەوەی بێتاوانیش بنووسە. لەوانەیە دوو هەژمار هەمان ڕستە بڵاو کردبێتەوە لەبەر ئەوەی هەردووکیان یەک ڕاگەیاندنی بڵاوکراوەیان کۆپی کردووە.

بەم ڕیزبەندییە پێم بدە:
ا. ئەو نەخشانەی دەبێت بپشکنرێن، بۆ هەریەکەیان یەک بلۆک، و بە کات و یەکسانی دەستەواژە و تەمەنی هەژمار و بەستەری هاوبەش دەست پێبکە. بۆ هەر نەخشێک: چی سەیر بکرێت، ئەو تێبینییەی خوێندنەوەکە بەهێز دەکات، ئەو تێبینییەی لاوازی دەکات، و لێکدانەوەی بێتاوان.
ب. پۆستەکانی خوارەوە خۆیان چی نیشان دەدەن، تەنها وەک تێبینی: دەستەواژەی دووبارەکراو بە وردی گێڕدراوە، کاتەکان وەک ئەوەی دەرکەوتوون، و ئەو بەستەرانەی زیاتر لە یەک جار دێن. بەبێ هیچ ئەنجام.
پ. لە پۆستی گشتی بە هیچ شێوەیەک چی بڕیاری لەسەر نادرێت، و مرۆڤ دەبێت چی بەدەست بهێنێت تا بڕیار بدات.
ت. یەک ڕستە کە لە تێبینییەکمدا لەبری وشەی "ڕێکخراو" بنووسم، کە تەنها ئەوە باس بکات کە بینراوە.

پۆستەکان:
[پۆستەکان بلکێنە، لەگەڵ کات و بەرواری هەریەکەیان]

وەڵام بە کوردی بدە، تەنانەت ئەگەر کەرەستەی خوارەوە بە زمانێکی تر بێت.

خوارەوە ژێرنووسی وێنەن کە کەسانی جیاواز نووسیویانن. هەر ژێرنووسێک ژمارەی هەیە. دەمەوێت بزانم کامەیان بانگەشەیەک دەکەن کە هێشتا شتێکی پشتگیریکەری نییە.

ڕێساکان:
١. ئەو ژێرنووسەی ئەوە باس دەکات کە دیارە، وەسفە. ئەو ژێرنووسەی ناوی شوێن یان بەروار یان هۆکار یان ژمارە یان کەس دەهێنێت، بانگەشە دەکات. بە دوو شێوەی جیاواز هەڵسوکەوت لەگەڵ هەردووکیان بکە.
٢. بڕیار مەدە کە بانگەشەیەک ڕاستە. بڕیار لەسەر ئەوە بدە کە چ بەڵگەیەکی پێویستە.
٣. هەرگیز وردەکاری و شوێن و بەروار دامەتاشە. ژێرنووسێک زیاد مەکە کە من نەلکاندووە.
٤. دەقی هەر ژێرنووسێک بە تەواوی وەک ئەوەی نووسراوە بهێڵەوە، لەوانە ژمارەی تێکەڵ: ١٢٣ لەگەڵ 123، و هەروەها هەڵەی ڕێنووس.
٥. هەر ژێرنووسێک تەنها یەک بڕیاری هەیە: بڵاوی بکەوە، یان ڕایبگرە، یان بنووسەوە.
٦. تۆ وێنەکان نابینیت. لەو شوێنانەی بڕیار بەندە بەوەی وێنەکە بەڕاستی چی نیشان دەدات، ئەوە لە ستوونی بەڵگەدا بڵێ.

بەم ڕیزبەندییە پێم بدە:
ا. خشتەیەک، یەک ڕیز بۆ هەر ژێرنووسێک: ژمارە، ژێرنووسەکە وەک نووسراوە، چی وەک ڕاستی دەڵێت، چ بەڵگەیەک بۆ ئەو بانگەشەیە پێویستە، و بڕیارەکە.
ب. نووسینەوەکان، یەک بۆ هەر ژێرنووسێک کە "بنووسەوە" نیشانە کراوە، تەنها ئەوە بهێڵەوە کە وێنە دەتوانێت نیشانی بدات و ئەوەی تر لابەرە.
پ. هەموو ژێرنووسێک کە "ڕایبگرە" نیشانە کراوە، لەگەڵ ئەو یەک شتەی دەیگوازێتە "بڵاوی بکەوە".
ت. ئەو ژێرنووسانەی نەتتوانی بزانی چی بانگەشە دەکەن، و ئەو پرسیارەی لە نووسەرەکەی دەکرێت.

ئەگەر لەسەر مۆبایل دەخوێنیت، خشتەکە بگۆڕە بە یەک بلۆک بۆ هەر ڕیزێک: دێرێکی سەردێر، پاشان یەک دێری کورتی ناونیشاندار بۆ هەر ستوونێک.

ژێرنووسەکان:
[ژێرنووسەکان بلکێنە، ژمارەکراو]